Νέα πρωτοποριακή ιατρική μέθοδος ανοίγει δρόμο για αναγέννηση χόνδρου στο γόνατο

Τι ακριβώς ανακάλυψαν οι επιστήμονες;

Ερευνητές με επικεφαλής ομάδα του Stanford Medicine βρήκαν ότι η αναστολή μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης που σχετίζεται με τη γήρανση μπορεί να αναστρέψει τη φθορά του αρθρικού χόνδρου στο γόνατο. Αυτό είναι σημαντικό επειδή ο χόνδρος έχει πολύ περιορισμένη ικανότητα αυτο-επιδιόρθωσης, ειδικά με το πέρασμα της ηλικίας ή μετά από τραυματισμούς όπως ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου (ACL). 

Ποια είναι η πρωτεΐνη-στόχος;

Η πρωτεΐνη λέγεται 15-PGDH (15-υδροξυπροσταγλανδίνη δεϋδρογενάση) — έναν ένζυμο που αυξάνεται με την ηλικία και επιταχύνει τη γήρανση και την αποδόμηση των ιστών. Οι ερευνητές την ονομάζουν «gerozyme» — δηλαδή γηραντικός παράγοντας που κάνει τους ιστούς να φθείρονται. 

Με απλά λόγια:

Όσο πιο πολύ υπάρχει αυτή η πρωτεΐνη, τόσο δυσκολότερα αναγεννάται ο χόνδρος.

Όταν οι επιστήμονες φράσσουν τη λειτουργία της με ειδικό φάρμακο-αναστολέα, τα υπάρχοντα κύτταρα χόνδρου ξαναλειτουργούν σαν να είναι νεότερα και αρχίζουν να σχηματίζουν νέο, λειτουργικό χόνδρο. 

Τι έγινε στο πείραμα;

Οι ερευνητές δοκίμασαν αυτή την προσέγγιση τόσο σε γέρους πειραματόζωα (π.χ. ποντίκια) όσο και σε ανθρώπινο ιστό:

🔹 Σε ηλικιωμένα ποντίκια, η ένεση του φαρμάκου:

αναγέννησε τον χόνδρο που είχε φθαρεί λόγω ηλικίας,

μείωσε τα συμπτώματα που μοιάζουν με οστεοαρθρίτιδα, και

βελτίωσε τα σημάδια υγιούς χόνδρου (π.χ. παραγωγή κολλαγόνου τύπου II). 

🔹 Σε ανθρώπινο ιστό που αφαιρέθηκε κατά επεμβάσεις αντικατάστασης άρθρωσης, τα δείγματα:

άρχισαν να παράγουν λειτουργικό αρθρικό χόνδρο μετά από θεραπεία με τον αναστολέα.

Αυτό δείχνει ότι η μέθοδος λειτουργεί και σε ανθρώπινα κύτταρα και όχι μόνο σε πειραματόζωα. 

Πώς λειτουργεί πραγματικά;

Αντί να βασίζεται σε βλαστοκύτταρα ή σε εξωγενείς εμφυτεύσεις, αυτή η θεραπεία:

👉 επαναπρογραμματίζει τα ίδια τα χονδροκύτταρα (τα κύτταρα του χόνδρου) ώστε να αποκτούν ξανά δραστήριο, «νεότερο» προφίλ λειτουργίας.

👉 Αυτό είναι διαφορετικό από τη μεταμόσχευση κυττάρων, γιατί δεν απαιτείται εξωτερική πηγή βλαστοκυττάρων. 

Τι σημαίνει για τους ανθρώπους;

Αντέχει η μέθοδος στο ανθρώπινο σώμα;

➡️ Μέχρι σήμερα έχει εφαρμοστεί σε ανθρώπινο ιστό στο εργαστήριο και έχει δείξει θετικά αποτελέσματα. 

➡️ Η ομάδα έχει ήδη ορθήσει σε πειραματικές δοκιμές με ανθρώπινα δείγματα και έχει ενδείξεις ότι το ίδιο μπορεί να δουλέψει και σε κλινικά περιβάλλοντα. 

➡️ Μια στοματική μορφή του ίδιου φαρμάκου είναι σε αρχικά στάδια κλινικών δοκιμών για άλλες χρήσεις (π.χ. μυϊκή αδυναμία από γήρανση), και οι ερευνητές ελπίζουν να ξεκινήσουν δοκιμές για χόνδρο σύντομα. 

Ποια είναι η τεράστια αλλαγή εδώ;

Αν αυτή η προσέγγιση λειτουργήσει σε ανθρώπους όπως στους ποντικούς:

✔️ Μπορεί να αποτρέψει ή καθυστερήσει την οστεοαρθρίτιδα — μια πάθηση που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. 

✔️ Θα μπορούσε να μειώσει δραματικά την ανάγκη για ολικές αντικαταστάσεις γονάτων (προθέσεις). 

✔️ Θα αλλάξει την προσέγγιση θεραπείας από μια διαχείριση συμπτωμάτων σε αληθινή αναγέννηση ιστών.